ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΩΝ



ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ


Λεβάντα βιολογικής παραγωγής από τη Μολδαβία.

Ένα τυπικό έργο Weleda: στην μακρινή νεοσύστατη χώρα της Μολδαβίας, ένας γεωργός καλλιεργεί στο εύφορο έδαφος εξαιρετικής ποιότητας λεβάντα βιολογικής παραγωγής. Η καλή συνεργασία κάνει μια μικρή επιχείρηση να ανθίσει και τα εξαιρετικά προϊόντα Weleda να ευωδιάζουν.

Κείμενο: Ingrid Reißner, Annemiek van der Krogt. Φώτο: Michael Straub, Bas Schneiders

Μια παλιά παράδοση αναβιώνει στο πλαίσιο ενός νέου έργου για λεβάντα βιολογικής παραγωγής.

 

Αν σκεφτεί κανείς τη λεβάντα, φαντάζεται ήλιο, ορίζοντα, βαθυγάλαζα λιβάδια στη γαλλική Προβηγκία. Εάν οσφριστεί κανείς τα προϊόντα Weleda με λεβάντα, η φαντασία μπορεί να φτάσει πολύ πιο μακριά: εκτός από τις εκτάσεις της Γαλλίας, οι καλλιεργητές σε Βουλγαρία, Νότια Αφρική και Μολδαβία προμηθεύουν αιθέρια έλαια λεβάντας για το φυσικό αρωματισμό περισσοτέρων των 50 προϊόντων Weleda. Η επιχείρηση Resendjer στο Minceni της Μολδαβίας καλλιεργεί βιολογική λεβάντα και την επεξεργάζεται επί τόπου για τη δημιουργία αιθέριου ελαίου. Η Μολδαβία ανήκε κάποτε στους μεγαλύτερους παραγωγούς αιθέριων ελαίων. Με την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης το 1992 εξαφανίστηκαν δυστυχώς και πολλά εκτάρια λεβάντας, τα οποία χαρακτήριζαν επί έτη τη Μολδαβία. Ο πληθυσμός δεν είχε καμία εμπειρία με το ελεύθερο εμπόριο.

Σήμερα, η παλιά παράδοση αναβιώνει. Στα ανατολικά της χώρας αναπτύσσονται νέες καλλιέργειες λεβάντας βιολογικής παραγωγής και προσφέρουν ελπίδα και εργασία σε περισσότερες από 50 οικογένειες γεωργών με τη χρήση εκτάσεων σε αγρανάπαυση. Τα πρώτα φιντανάκια της ποικιλίας λαβαντούλα η στενόφυλλος φυτεύτηκαν το φθινόπωρο του 2000. Εν τω μεταξύ έχουν δημιουργηθεί περισσότερα από ένα εκατομμύριο θάμνοι λεβάντας σε επιφάνεια 150 καλλιεργήσιμων εκταρίων.

Για ποιο λόγο ευδοκιμεί η λεβάντα ιδιαιτέρως καλά στη Μολδαβία; Χάρη στο εύφορο έδαφος, γνωστό ως «μαύρη γη», η καλλιεργήσιμη έκταση δεν χρειάστηκε ποτέ να υποστεί επεξεργασία με συνθετικές ουσίες: Το γεγονός αυτό αποτέλεσε ουσιαστικό επιχείρημα για τη σύναψη της συνεργασίας μεταξύ αγοραστών πρώτων υλών και συμβούλων καλλιέργειας της Weleda. Ήδη από την πρώτη επίσκεψη, τα μικρά φυτά ήταν σε άριστη κατάσταση. Είχαν πλούσια όψη, κανένα φυτοπαράσιτο, ενώ το φύλλωμα είχε ένα διαυγές, πράσινο-γκρι χρώμα. Οι κλιματικές συνθήκες και η σύνθεση του εδάφους έμοιαζαν ιδανικές για την καλλιέργεια αρωματικών φυτών. Εν τω μεταξύ, τα χωράφια έχουν λάβει εδώ και καιρό πιστοποίηση βιολογικής καλλιέργειας ενώ η συγκομιδή πραγματοποιείται συνήθως μέσα Ιουλίου από περισσότερους των 200 εργατών. Από τη σοδειά ενός εκταρίου λεβάντας μπορεί κανείς να αποστάξει 40 έως 45 γραμμάτια αιθέριου ελαίου.

Προς τα πού πέφτει η Μολδαβία;

 

Η Μολδαβία βρίσκεται μεταξύ Ρουμανίας και Ουκρανίας. Εκτείνεται σε 33.800 τετρ. χλμ., το υψηλότερο βουνό ονόματι Balaneschty βρίσκεται σε υψόμετρο 430 μέτρων, 16 στους χίλιους κατοίκους διαθέτουν ηλεκτρονικό υπολογιστή ενώ 56 είναι ιδιοκτήτες αυτοκινήτου.

Η επίσημη γλώσσα είναι η μολδαβική, στη χώρα συνυπάρχουν Ρουμάνοι, Ρώσοι, Ουκρανοί, Γερμανοί βεσσαραβικής καταγωγής και τουρκόφωνοι Γκαγκαούζοι, ενώ συχνά ακούει κανείς πως σχεδόν όλοι μιλούν τουλάχιστον τρεις γλώσσες.

Πολλοί άνθρωποι στη Μολδαβία ζουν κάτω από το όριο της φτώχιας, ιδίως στις αγροτικές περιοχές. Οι περισσότεροι γεωργοί είναι αυτοσυντηρούμενοι.

Το κλασσικό: λεβάντα από τη Προβηγκία

 

Εδώ και αιώνες, σε μεγάλο υψόμετρο της Άνω Προβηγκίας στο γαλλικό Νότο ανθίζουν διάφορες ποικιλίες λεβάντας, οι οποίες χρησιμοποιούνταν για φαρμακευτικούς και αρωματικούς σκοπούς. Ωστόσο, το βαθυγάλαζο θεραπευτικό φυτό καλλιεργείται στα χωράφια μόλις από το 1920 όταν η ζήτηση σημείωνε συνεχή αύξηση στο περίφημο για τα αρώματά του Grasse.

Τα φυτά θερμότητας που διψούν για ήλιο μπορούν να αναπτύξουν τα λεπτά αρώματά τους από ένα υψόμετρο 600 έως 700 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Απευθείας στις άκρες του αγρού, οι γεωργοί λαμβάνουν το πολύτιμο αιθέριο έλαιο από τα alambic, τους μικρούς κινητούς αποστακτήρες. Σήμερα, η Προβηγκία διαθέτει μεγάλες μονάδες παραγωγής για την εξαγωγή αιθέριων ελαίων. Η διαδικασία της προσεκτικής απόσταξης με υδρατμούς είναι η ίδια, είτε πρόκειται για αποστακτήρα, είτε για μικρή συσκευή alambic.

Η ευωδιά που αναδύεται κάτω από την ελαφρώς αποξηραμένη συγκομιδή απελευθερώνει τα αιθέρια έλαια από τα φυτά και τα μεταφέρει. Ο ατμός που έχει συμπυκνωθεί στο σωλήνα ψύξης ρέει μαζί με τα αιθέρια έλαια στο ειδικό δοχείο της συσκευής απόσταξης* και εκεί μπορεί εύκολα να διαχωριστεί από το έλαιο.

Για ένα κιλό αιθέριου φυτικού ελαίου απαιτούνται εκατό κιλά άνθη λεβάντας. Αυτό δεν είναι πολύ: για ένα κιλό ροδέλαιο πρέπει να μαδηθούν τρεις τόνοι ανθέων.

Πριν από τη χρήση των αιθέριων ελαίων λεβάντας στις συνταγές καλλυντικών ή φαρμακευτικών προϊόντων, αυτά ωριμάζουν κάποιους μήνες και διέρχονται ποιοτικούς ελέγχους με λεπτομερείς αναλύσεις. Ένα βασικό μέσο αξιολόγησης είναι και παραμένει, ωστόσο, η ανθρώπινη μύτη.

Φωτεινά άνθη με μακρά παράδοση

Οικογένεια:

Έως την πρώτη σοδειά

Τα συστατικά

Η λεβάντα έχει πολλά ονόματα: αγριολεβάντα, λαμπρή, λεβαντή, χαμολίβανο, μυροφόρα, καραμπάσι.

Η γνήσια λεβάντα ανακηρύχθηκε θεραπευτικό φυτό για το έτος 2008 από τον Σύλλογο Εναλλακτικής Ιατρικής ‘Θεόφραστος’. Για την κριτική επιτροπή, ιδιαίτερα σημαντική ήταν η καταπραϋντική δράση της λεβάντας στο νευρικό σύστημα κατά περιόδους υπερδιέγερσης.

Στην κατηγορία της λεβάντας συγκαταλέγονται 25 είδη. Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται λαβαντούλα η στενόφυλλος (lavandula angustifolia), λαβαντούλα η πλατύφυλλος (lavandula latifolia), λαβαντούλα η στοιχός (lavandula stoechas) και λαβαντούλα η γλυκιά (lavandula hybrida). Η λεβάντα ενέργησε προστατευτικά ενάντια στην πανούκλα και τη χολέρα του 16ου και 17ου αιώνα. Οι ληστές τρίβονταν με το «ξύδι των τεσσάρων κλεφτών», ένα αιθέριο έλαιο λεβάντας προτού μπουν να ληστέψουν τα σπίτια των θυμάτων πανούκλας.

Τα βότανα της Προβηγκίας

είναι το όνομα ενός τυπικού μίγματος μπαχαρικών της μεσογειακής κουζίνας, με κύριο συστατικό του τα άνθη λεβάντας.του αιθέριου ελαίου ενεργούν άμεσα καταπραϋντικά στο κεντρικό νευρικό σύστημα, χαλαρώνουν και ενισχύουν τον υγιή ύπνο. Νευρική ανησυχία, διαταραχές ύπνου, εντάσεις, κράμπες, δυσπεψίες ή προβλήματα καρδιάς και κυκλοφορικού αντιμετωπίζονται καλύτερα με τη λεβάντα. Ήδη στην αρχαιότητα, η λεβάντα ήταν ιδιαίτερα αγαπητή λόγω της καταπραϋντικής και χαλαρωτικής δράσης της. ενός αποθέματος λεβάντας περνάνε τρία χρόνια. Σε καλές συνθήκες, μπορεί το φυτό να καλλιεργείται έως και τριάντα χρόνια. Η λεβάντα ανήκει στην οικογένεια των χειλανθών. Τα φρύγανα με τις έντονες διακλαδώσεις και τα όρθια κλαράκια κεντρίζουν το ενδιαφέρον με τα πολυάριθμα μικρά, βιολετί άνθη τους. Τα φύλλα είναι ιδιαίτερα λεπτά και έχουν διάφορα χρώματα: τα πιο κάτω έχουν λευκές τριχούλες και χνούδι, τα πιο πάνω είναι γκριζοπράσινα.